ћирилица

Društvo mladih lingvista organizuje lingvistička predavanja za zainteresovane za jezik i lingvistiku. Predavanja se održavaju sredom od 18 časova u Kancelariji za mlade "Gnezdo" (Masarikova 5, VI sprat, Beograd) i Naučnom klubu Centra za promociju nauke (Kralja Petra 46). Cilj ovih okupljanja je da se studenti informišu o aktuelnim lingvističkim istraživanjima i da se pokrene konstruktivan dijalog među mladim lingvistima.  


 

Dr Jasmina Dražić: Kolokacije u teoriji i praksi

Nakon kratkog pregleda učenja o kolokacijama, od strukturalizma do savremenih pristupa proučavanju sintagmatskih leksičkih spojeva, prezentovaće se mogućnosti primene teorijskih istraživanja ovog segmenta leksičkog slaganja – prevashodno u domenu nastave stranog jezika i oblasti (meta)leksikografije.  Tako će se na pitanja o mestu kolokacija na kontinuumu leksičkih spojeva, tj. njihovoj poziciji između slobodnih spojeva i idioma, te dalјe o hijerarhizaciji konstituenata – postojanja primarnog i sekundarnog kolokata, potražiti odgovor(i) u leksikografskoj praksi, odnosno makrostrukturi rečnika kolokacija. Dalјe, predočiće se značaj upotrebe ovakvih specijalizovanih rečnika u nastavi stranog jezika, budući da se savremene metode u nastavi J2 oslanjaju na tzv. leksički pristup, koji podrazumeva učenje značenja reči u (mikro)kontekstu, pri čemu će se posebna pažnja posvetiti parametrima za identifikaciju kolokacija, s obzirom na njihovu vrlo delikatnu prirodu u pogledu, pre svega, faktora postojanosti spoja, što je u korelaciji s prozirnošću značenja njegovih konstituenata i mogućnošću njihove zamene drugom leksemom. Osim toga, ukazaće se na osnovna polazišta kolokacijske metode, kojom se, s jedne strane diferenciraju značenja polisemantičkih leksema, i, s druge strane, uspostavlјa se razlika između sinonima, tj. bliskoznačnica. U vezi s tim, predstaviće se rezultati novijih istraživanja s fokusom na korelaciji korpusnih istraživanja i savremene leksikografije, koja uklјučuju i pitanja kolociranja, odnosno faktora frekvencije kao indikatora postojanog leksičkog spoja, kao i realizovanog značenja date lekseme i odgovarajućem kontekstu. 

Dr Jasmina Dražić je docent na Odseku za srpski jezik i lingvistiku Filozofskog fakulteta Univerziteta u Novom Sadu. 

Prezentaciju sa predavanja možete videti ovde. (N.B. Napominjemo da je prezentacija, kao i sav materijal na sajtu, zaštićena Creative Commons licencom (Autorstvo-Nekomercijalno-Bez prerada 3.0 Srbija), pod kojom se podrazumeva da je dozvoljeno umnožavanje, distribucija i javno saopštavanje dela, bez prerada, ali samo u nekomercijalne svrhe i pod uslovom da se navede ime autora.)

Dodaj komentar (0)

Dr Slobodan Novokmet: Semantička analiza leksema koje označavaju životinje u savremenom srpskom jeziku

Na ovom predavanju bavićemo se semantičkom analizom leksike sa značenjem naziva životinja u savremenom srpskom jeziku, mogućnostima njene  klasifikacije i predlozima za unapređenje metodoloških postupaka u leksikografskoj obradi zoološke leksike u deskriptivnim rečnicima srpskog jezika. U kontekstu nauke o jeziku, mesto ovog istraživanja je u okvirima leksikologije, leksikografije i lingvokulturologije.
Zoološki nazivi su  jedna od tematskih leksičkih grupa čiji članovi imaju najbogatiju polisemiju, jer su životinje u neposrednoj konkretnoj i simboličkoj vezi sa čovekovim životom. Materijal za istraživanje čini 700 leksičkih jedinica sa značenjem naziva životinja i njihovih derivata i oko 2000 sekundarnih značenja, sakuplјenih iz leksikografskih izvora čiju osnovnu bazu čini Rečnik SANU.
Kao osnovne cilјeve istraživanja odredili smo uspostavlјanje što reprezentativnije jezičke građe, koja bi ukazala na sve relevantne aspekte leksičkih mehanizama prenosa nominacije naziva životinja na pojmove koji se odnose na materijalne realije; pojmove koji su u vezi sa kulturom, prirodom, čovekovim (životinjskim, bilјnim) organizmom, onomastikom i na čoveka kao nosioca određenih (pozitivno ili negativno konotiranih) osobina ili svojstava, odnosno da pokažemo kako aktiviranjem pojedinih sema iz semske strukture analiziranih leksema dolazi do disperzije njihovog primarnog značenja. Kao jedan od važnih cilјeva postavili smo i utvrđivanje kulturoloških obrazaca koji odražavaju odnose srpske lingvokulturološke zajednice prema određenim predstavnicima životinjskih vrsta. Imajući u vidu rezultate dosadašnjih istraživanja u ovoj oblasti (kao što je teorija o velikom lancu postojanja), pokušali smo da na obuhvatnijoj jezičkoj građi razmotrimo pitanja o funkcionisanju zoosema u jeziku, a s tim u vezi i pitanje zašto je suživot čoveka i životinje u srpskoj jezičkoj zajednici rezultirao mahom negativnim afektivnim odnosom prema određenim životinjama ili grupama životinja.

Dr Slobodan Novokmet je istraživač-saradnik u Institutu za srpski jezik SANU. 

Prezentaciju sa predavanja možete videti ovde. (N.B. Napominjemo da je prezentacija, kao i sav materijal na sajtu, zaštićena Creative Commons licencom (Autorstvo-Nekomercijalno-Bez prerada 3.0 Srbija), pod kojom se podrazumeva da je dozvoljeno umnožavanje, distribucija i javno saopštavanje dela, bez prerada, ali samo u nekomercijalne svrhe i pod uslovom da se navede ime autora.)

Dodaj komentar (0)

Dr Ivana Vučina Simović: Jezički identitet(i) i jezičke prakse Sefarda na Balkanu

U ovom predavanju se pristupa transdisciplinarno i kritički održavanju/zameni jevrejsko-španskog jezika na Balkanu. U fokusu se nalaze promene uslova života i ideologija koje su dovele do specifičnih stavova prema ovom jeziku, njegovom održavanju i zameni, ali i promene koje su uticale na nastanak novog etničkog i jezičkog identiteta Sefarda u modernom dobu. Zamena jevrejsko-španskog jezika nakon više od 350 godina njegove nesmetane upotrebe širom Balkana razmatra se kroz jezičke i društveno-političke ideologije, kao i u njihovoj sprezi sa specifičnim društveno-istorijskim faktorima. Autorka nastoji da u razgovoru sa publikom pruži odgovor na nekoliko pitanja: zašto je jevrejsko-španski prestao da bude maternji jezik Sefarda? Zašto je potrebno da se uvedu posebne mere da bi se ovaj jezik održao u budućnosti? U kojoj fazi gublјenja se on nalazi danas i šta bismo mogli da uradimo kako bismo ga održali i dokumentovali?

Dr Ivana Vučina Simović je vanredna profesorka na Katedri za iberijske studije Filološkog fakulteta u Beogradu.

Prezentaciju sa predavanja možete videti ovde. (N.B. Napominjemo da je prezentacija, kao i sav materijal na sajtu, zaštićena Creative Commons licencom (Autorstvo-Nekomercijalno-Bez prerada 3.0 Srbija), pod kojom se podrazumeva da je dozvoljeno umnožavanje, distribucija i javno saopštavanje dela, bez prerada, ali samo u nekomercijalne svrhe i pod uslovom da se navede ime autora.)

 

Dodaj komentar (0)

Dr Ana Jovanović: Učenje i nastava srpskog kao naslednog jezika

Uz ustaljenu podelu na prvi, drugi i strani jezik, u proslednje dve decenije se velika pažnja posvećuje specifičnim karakteristikama procesa usvajanja naslednog jezika. Nasledni ili zavičajni jezik se obično definiše kao jezik koji je po redosledu usvajanja za pojedinca bio prvi, ali nikad nije u potpunosti usvojen zbog prelaska na dominantni, većinski jezik. Samim tim, korisnici naslednog jezika poseduju profil koji se značajno razlikuje od korisnika prvog (maternjeg), drugog ili stranog jezika, što se, prirodno, odražava i na specifične odlike procesa usvajanja naslednog jezika, ali i na potrebe nastave koja je namenjena različitim korisnicima/učenicima naslednog jezika. Naime, za uspeh nastave naslednog jezika neophodno je precizno profilisati ovu ciljnu grupu kako bi se omogućio optimalan kognitivni, afektivni i jezički razvoj učenika. U tom smislu, predlaže se primena tzv. makro pristupa koju nudi KLIL (engl. Content Language Integrated Learning) i projektna nastava, jer insistiraju na integralnom razvoju kompetencija i veština učenika kroz proaktivan pristup učenju. Ovde ćemo se posebno osvrnuti na karakteristike procesa usvajanja kod dece uzrasta od 4 do 12 godina kojima je srpski nasledni jezik. U tom cilju, analiziramo narative dobijene na osnovu priče u slikama  Frog, where are you?, autora Mersera Majera, koja je uspešno korišćena u nizu lingvističkih istraživanja širom sveta. Rezultati analize imaju direktne implikacije za nastavu srpskog kao naslednog jezika.

Dr Ana Jovanović je docent na Katedri za iberijske studije Filološkog fakulteta u Beogradu. 

Prezentaciju sa predavanja možete videti ovde. (N.B. Napominjemo da je prezentacija, kao i sav materijal na sajtu, zaštićena Creative Commons licencom (Autorstvo-Nekomercijalno-Bez prerada 3.0 Srbija), pod kojom se podrazumeva da je dozvoljeno umnožavanje, distribucija i javno saopštavanje dela, bez prerada, ali samo u nekomercijalne svrhe i pod uslovom da se navede ime autora.)

Dodaj komentar (0)

Msr Danijela Đorđević: Ograde u naučnim radovima

Ograde predstavljaju sveprisutnu pojavu kako u svakodnevnom govoru, tako i u naučnim radovima. Predmet ovog predavanja je upotreba ograda u naučnim radovima. Pokušaćemo da približimo pojam ograde, ukazujući na semantička i pragmatička obeležja jezičkih jedinica koje su nosioci značenja i funkcije ograđivanja. S obzirom na to da se pojam ograde preklapa sa drugim domenima u lingvistici, osvrnućemo se i na pojmove modalnosti, pre svega epistemičke modalnosti, evidencijalnosti, učtivosti i nejasnosti. Navešćemo i radnu definiciju pojma ograde uzimajući u obzir formalne i funkcionalne kriterijume. Takođe, daćemo i kratak osvrt na akademski diskurs, kao i na pojmove diskursne zajednice i žanra, ukazujući na važnost upotrebe ograda u naučnim radovima. Zatim ćemo opisati istraživanje o ogradama u engleskim i srpskim  naučnim radovima iz četiri naučne discipline, odnosno korpus, postupak koji smo primenili, i hipoteze od kojih smo pošli. Potom ćemo predstaviti rezultate istraživanja, navodeći primere ograda, podele, kao i međujezičke i međudisciplinarne sličnosti i razlike koje smo uočili u naučnim radovima pisanim na engleskom i srpskom jeziku iz četiri discipline. Na kraju ćemo sumirati zaključke do kojih smo došli, ukazati na ograničenja samog istraživanja, kao i na moguće pravce daljeg istraživanja i eventualne primene dobijenih rezultata u nastavi stranog jezika struke.

Msr Danijela Đorđević je nastavnik engleskog jezika na Poljoprivrednom fakultetu u Beogradu.

Prezentaciju sa predavanja možete videti ovde. (N.B. Napominjemo da je prezentacija, kao i sav materijal na sajtu, zaštićena Creative Commons licencom (Autorstvo-Nekomercijalno-Bez prerada 3.0 Srbija), pod kojom se podrazumeva da je dozvoljeno umnožavanje, distribucija i javno saopštavanje dela, bez prerada, ali samo u nekomercijalne svrhe i pod uslovom da se navede ime autora.)

Dodaj komentar (0)