ћирилица

Društvo mladih lingvista je u toku 2016. godine organizovalo 15 lingvističkih predavanja za zainteresovane za jezik i lingvistiku. Predavanja su se održavala četvrtkom u Kancelariji za mlade "Gnezdo" (Masarikova 5, VI sprat, Beograd) sa početkom u 18 časova. Cilj ovih okupljanja je bio da se studenti informišu o aktuelnim lingvističkim istraživanjima i da se pokrene konstruktivan dijalog među mladim lingvistima. 
Ove godine je prvi put organizovano i predavanje van Beograda. Na osnovu saradnje Društva mladih lingvista i Filozofskog fakulteta Univerziteta u Nišu, dr Biljana Sikimić je na tom fakultetu održala predavanje na temu Antropološko-lingvistička terenska istraživanja: zaštita ugroženih govora
Društvo mladih lingvista je organizovalo predavanja uz podršku Ministarstva prosvete, nauke i tehnološkog razvoja. 


 

Dr Ana Golubović: Bibliografije iz oblasti lingvistike

Bibliografije vezane za oblast lingvistike se mogu podeliti na tekuće i retrospektivne, kao i na predmetne (tematske) i personalne bibliografije. U srpskoj kulturnoj sredini objavlјivane su kao zasebne monografske publikacije, u okviru zbornika radova i u naučnim i stručnim časopisima.
Bibliografije iz oblasti lingvistike pojavile su se u srpskim periodičnim publikacijama u prvoj polovini XIX veka. Nastankom uže specifikovanih stručnih glasila i profilisanih naučnih, filoloških i lingvističkih časopisa na međi XIX i XX veka omogućen je razvoj i kontinuirana izrada bibliografija iz oblasti nauke o jeziku. U časopisima poput Glasnika Srpske akademije nauka i umetnosti, Južnoslovenskog filologa i Priloga za književnost, jezik, istoriju i folklor bibliografije iz oblasti lingvistike se objavlјuju redovno tokom više od sto godina.
Značajno mesto zauzimaju monografije iz edicije Bibliografije u izdanju Matice srpske, koje prate naučne radove iz oblasti rusistike u periodu od 1945. do 2000. godine na teritoriji Jugoslavije, odnosno Srbije. Mnoge personalne bibliografije naučnika iz domena nauke o jeziku objavlјivane su u zbornicima radova izdatih njima u čast. Personalne bibliografije Aleksandra Belića, Vuka Stefanovića Karadžića i Ranka Bugarskog objavlјene su u okviru njihovih sabranih dela.
Inostrane lingvističke bibliografije koje su uticale na rad u okvirima srpske lingvistike su bibliografije u časopisima Rocznik Slawistyczny, Sborník Filologický, Български език, Jezik in slovstvo i drugi. Savremene inostrane lingvističke baze bibliografskih podataka koje pružaju smernice za dalјi razvoj su: Linguistic Bibliography, Bibliografia Językoznawstwa Slawistycznego, INION.

Dr Ana Golubović je bibliotekar-savetnik na Katedri za slavistiku Filološkog fakulteta Univerziteta u Beogradu. 

Prezentaciju sa predavanja možete videti ovde. (N.B. Napominjemo da je prezentacija, kao i sav materijal na sajtu, zaštićena Creative Commons licencom (Autorstvo-Nekomercijalno-Bez prerada 3.0 Srbija), pod kojom se podrazumeva da je dozvoljeno umnožavanje, distribucija i javno saopštavanje dela, bez prerada, ali samo u nekomercijalne svrhe i pod uslovom da se navede ime autora.)

Dodaj komentar (0)

Dr Ana Ranđelović: Lingvistička terminologija kod Srba u 19. veku

Na ovom predavanju bavićemo se analizom predstandardnog i standardnog leksikona, tematski ograničenog na lingvističku terminologiju registrovanu tokom 19. veka u gramatikama, udžbenicima, uopšte delima naučnog, publicističkog i esejističkog karaktera sa filološkim kontekstom.
Primarni cilј našeg istraživanja bio je da se sistemski prikupi, hronološki prikaže i opiše lingvistička terminološka građa, što predstavlјa neophodnu bazu na osnovu koje bi se mogao sastaviti rečnik jezikoslovnih termina u 19. veku.
Ekscerpirali smo ukupno 127 dela (gramatike, specijalizovane lingvističke udžbenike i monografije o jeziku, bukvari, pravopisi i dela naučnog, publicističkog i esejističkog karaktera – članci, polemičke rasprave, pisma i predgovori pojedinih izdanja u kojima se raspravlјa o lingvističkim pitanjima) 42 autora, koja su objavlјivana od 1801. do 1894. godine. Iz navedenog materijala ekscerpirano je oko 3.500 terminoloških jedinica, od kojih smo analizu izdvojili 1.092 termina iz lingvističkih oblasti kojima su autori ekscerpiranih dela posvećivali najveću pažnju (grafija, fonetika i fonologija, prozodija, morfologija, sintaksa i ortografija).  
Leksičko-semantička i derivatološka analiza dobijene terminološke građe, kao i međusobno poređenje termina na osnovu stanja zatečenog u predstavlјenom korpusu, vodiće ka utvrđivanju osnovnih pravaca razvoja srpskog lingvističkog terminološkog sistema, smene pojedinih terminoloških rešenja, eventualnih uzora, kao i procesa stabilizacije terminološkog registra iz ove oblasti. Poređenju lingvističkih termina dobijenih iz ekscerpiranog korpusa pristupićemo dijahronijski, polazeći od najstarijih jezikoslovnih dela prema novijim. Zabeleženu građu analiziraćemo i prema vrsti reči, strukturi  i poreklu. Konačno, građu ćemo uporediti i sa stanjem u savremenoj lingvističkoj terminologiji, s cilјem da utvrdimo u kojoj meri lingvistička terminologija iz 19. veka odgovara savremenoj i postoji li kontinuitet u formiranju metajezika analizirane naučne discipline.

Dr Ana Ranđelović je istraživač-saradnik na Institutu za srpski jezik SANU.  

Prezentaciju sa predavanja možete videti ovde. (N.B. Napominjemo da je prezentacija, kao i sav materijal na sajtu, zaštićena Creative Commons licencom (Autorstvo-Nekomercijalno-Bez prerada 3.0 Srbija), pod kojom se podrazumeva da je dozvoljeno umnožavanje, distribucija i javno saopštavanje dela, bez prerada, ali samo u nekomercijalne svrhe i pod uslovom da se navede ime autora.)

Dodaj komentar (0)

Dr Zoran Ristović: Primena višejezičnih korpusa u nastavi stranih jezika: mogućnosti i perspektive

Biće predstavljen računarski podržan model nastave i učenja stranog jezika, zasnovan na eksploataciji višejezičnih korpusa. Prikazaćemo karakteristike korpusnog materijala, faze formiranja korpusa, parametrizaciju korpusnih segmenata i primenu korpusa u neposrednom nastavnom procesu.
Dvojezični elektronski korpus korišćen u istraživanju zasnovan je na književnim tekstovima Pola Ostera i Ernesta Hemingveja. Nakon procesa etiketiranja i paralelizacije dobijen je pedagoški elektronski korpus koji je sistematski uključivan u proces nastave i učenja stranog jezika. Na uzorku od 240 učenika osnovne škole, tokom četiri školske godine, u periodu 2012-2016, primenjivan je specijalizovani pedagoški korpus od 500.000 reči. Kroz nekoliko ciklusa pedagoške obrade shodno postavci korpusne eksploatacije koju predlažu O’Kifi, Makarti i Karter (O’Keefee, McCarthy and Carter 2010), a bliže profilišu Makenri i Hardi (McEnery, Hardie 2012), nastao je inovativni korpusno zasnovani model nastave i učenja ciljnog stranog jezika.
Prikazaćemo kompletan eksploatacioni scenario, koji se zasniva na nelinearnosti opažanja različitih domena strukture, leksike i gramatike engleskog jezika kao stranog, prednostima manipulisanja korpusnim paketima u fazama obrade nastavnog sadržaja, testiranja i formiranja elektronskog portfolija učenika-korisnika korpusa, kao i na dinamičkom izvlačenju pojedinačnih, složenih i hibridnih konkordanci. Navešćemo razvojne mogućnosti i perspektive prikazanog nastavnog modela, u svetlu sve zapaženijeg prisustva višejezičnih korpusa u nastavi stranih jezika, ali i modernoj lingvistici uopšte. 

Dr Zoran Ristović je nastavnik engleskog jezika u Osnovnoj školi "Mito Igumanović" u Kosjeriću.

Prezentaciju sa predavanja možete videti ovde. (N.B. Napominjemo da je prezentacija, kao i sav materijal na sajtu, zaštićena Creative Commons licencom (Autorstvo-Nekomercijalno-Bez prerada 3.0 Srbija), pod kojom se podrazumeva da je dozvoljeno umnožavanje, distribucija i javno saopštavanje dela, bez prerada, ali samo u nekomercijalne svrhe i pod uslovom da se navede ime autora.)

Takođe, preporučujemo da pogledate i film u kojem učenici objašnjavaju kako se korpusi koriste u nastavi stranih jezika i zašto.

Dodaj komentar (0)

Dr Ana Savić-Grujić: Antropografska leksika u govorima svrljiškog kraja

Termin antropografska leksika upotreblјavamo u značenju – leksika kojom se označava čovek po svim svojim svojstvima: fizičkim, karakternim, socijalnim, tj. po izgledu, ponašanju, poreklu, društvenom statusu – profesionalnom i socijalnom.
Utvrđivanje semantičkog opsega leksičkih jedinica koje se odnose na nominaciju i kvalifikaciju lica doprinosi izoštravanju leksičke slike jednog govornog područja. Označavanje čoveka u okviru dijalekatskog mikrosistema u velikoj meri odražava pogled na svet članova te govorne zajednice, govori o istoriji njihove kulture, socijalnim odnosima, ukazuje na leksičko-semantičku strukturu govora i omogućava da se uspostave arealne veze unutar dijalekta, ali i s drugim dijalektima u okruženju.
Iako je za nauku korisno i neophodno da se što preciznije opiše leksički fond kojim se čovek označava, da se sačini njegova sistematizacija, ispitaju strukturne odlike, kao i da se ispita kako ova leksika funkcioniše u međulјudskoj komunikaciji – na porodičnom, službenom, društvenom i generacijskom nivou, opredelili smo se da njenoj obradi pristupimo preko onoga što je očigledno, a to su, najpre, telesne osobine čoveka, tj. karakteristike koje sagovornik može videti (i/ili čuti) u kontaktu s nosiocem tih osobina. Radi sprovođenja detalјnije analize i dobijanja preciznijih rezultata i jasnije jezičke slike, istraživanje smo sproveli na užem geografskom području – u govorima svrlјiškog kraja.
Predmet naše analize čini više od 1600 imeničkih i pridevskih leksema svrlјiškog kraja koje se mogu definisati kao reči koje karakterišu čoveka po nekoj fizičkoj osobini.
Cilј ovog istraživanja bio je da na osnovu detalјne analize, fundirane na relevantnoj i obimnoj građi, sagledamo kako se konkretna jezička zajednica odnosi prema jednom delu društvene stvarnosti – čoveku i njegovim telesnim karakteristikama.

Dr Ana Savić-Grujić je istraživač-saradnik na projektu Dijalektološka istraživanja srskog jezičkog prostora Instituta za srpski jezik SANU. 

Prezentaciju sa predavanja možete videti ovde. (N.B. Napominjemo da je prezentacija, kao i sav materijal na sajtu, zaštićena Creative Commons licencom (Autorstvo-Nekomercijalno-Bez prerada 3.0 Srbija), pod kojom se podrazumeva da je dozvoljeno umnožavanje, distribucija i javno saopštavanje dela, bez prerada, ali samo u nekomercijalne svrhe i pod uslovom da se navede ime autora.)


Dodaj komentar (0)

Dr Nataša Vulović: Srpska frazeologija i religija (lingvokulturološki pogled)

Frazeološke jedinice (frazeologizmi, frazeme), kao jezičke jedinice i kvalitativna sredstva slikovitog predstavlјanja sveta, sadrže mitološke, religijske i etičke predstave jednog naroda različitih pokolenja i epoha i predmet su proučavanja frazeologije. S druge strane, frazeološki i paremiološki fond kao sadržitelј kulturnih informacija spada među najvažnije korpuse istraživanja lingvističke discipline pod nazivom lingvokulturologija.
U konotativnim komponentama značenja frazeoloških jedinica odražava se sistem nacionalno-kulturnih vrednosti i stereotipova govornika jednog jezika, gde se mogu izdvojiti oni koji su internacionalni ili su vezani samo za određene nacionalne elemente iz života i verovanja posmatrane jezičke zajednice.
Srpski narod pripada krugu evropskih naroda judeohrišćanske provenijencije, međutim, praksa narodnog života i tradicijski kompleks običaja, rituala, verovanja i sl. ukazuju na osobenosti narodne religije Srba kao složenog spoja hrišćanskog i prethrišćanskog (paganskog), starog slovenskog nasleđa. Ta dva sloja nije uvek lako uočiti i razdvojiti. U najvećem broju slučajeva oni su isprepletani i označeni pojmovima koji su poznati i jednom i drugom sloju, a kada se mogu markirati kao izvorno hrišćanski, oni su u svesti govornika, konkretno pripadnika srpskog etnosa, prilagođeni, modifikovani i usaglašeni sa nasleđenim kolektivnim predstavama ili izobličeni u obredno-ritualnim nasleđenim formama.
Upotreba frazeoloških jedinica u savremenom diskursu, publicističkom, književno-jezičkom stilu ili razgovornom jeziku oživlјava i obogaćuje, kako usmenu reč, tako i književno-umetničke tvorevine, te njihovom pravilnom korišćenju treba posvetiti više pažnje.

Dr Nataša Vulović je naučni saradnik u Institutu za srpski jezik. 

Prezentaciju sa predavanja možete videti ovde. (N.B. Napominjemo da je prezentacija, kao i sav materijal na sajtu, zaštićena Creative Commons licencom (Autorstvo-Nekomercijalno-Bez prerada 3.0 Srbija), pod kojom se podrazumeva da je dozvoljeno umnožavanje, distribucija i javno saopštavanje dela, bez prerada, ali samo u nekomercijalne svrhe i pod uslovom da se navede ime autora.)

Dodaj komentar (0)