ћирилица

Dr Ana Halas Popović: Polisemija u svetlu teorije prototipa

Polisemija kao predmet semantičkih istraživanja dobija poseban značaj u okviru kognitivne lingvistike pod čijim okrilјem se razvilo nekoliko komplementarnih teorija, među kojima se izdvaja teorija prototipa celovitošću i podrobnošću svog definisanja i objašnjenja date jezičke pojave. Sagledavanje polisemije prema teoriji prototipa podrazumeva njeno definisanje pomoću pojma kategorizacije i četiri klјučne odlike protototipičnosti uklјučujući gradijentnost tipičnosti, fleksibilnost granica kategorije, nepostojanje jedinstvenog skupa neophodnih i dovolјnih svojstava koji definiše kategoriju i njenu zasnovanost na principu porodične sličnosti. Pri tome, značenjska struktura polisemične reči vizualizuje se kao zrakasta kategorija, koju čine radijalno raspoređena i međusobno povezana značenja okuplјena oko centralnog člana kao kognitivnog modela od koga su motivisano izvedena putem različitih mehanizama semantičke derivacije, kao što su: generalizacija, specijalizacija, metafora, metonimija, transformacije slikovnih shema itd. Stoga, model prikaza polisemične strukture reči zasnovan na principima teorije prototipa omogućava detalјan uvid u njenu unutrašnju organizaciju multidimenzionalne prirode uklјučujući određivanje prototipskog značenja kao centra iz koga se razvija, rekonstruisanje putanje derivacije svakog pojedinačnog značenja, čime se postiže transparentnost međusobne povezanosti značenja, kao klјučne, specifične odlike polisemije, po kojoj se ona razlikuje od druge vrste leksičke višeznačnosti – homonimije, te se postavke pomenutog modela mogu primeniti i prilikom analize odnosa ova dva leksička fenomena.

Dr Ana Halas Popović je docent na Odseku za anglistiku Filozofskog fakulteta u Novom Sadu. 

Prezentaciju sa predavanja možete videti ovde. (N.B. Napominjemo da je prezentacija, kao i sav materijal na sajtu, zaštićena Creative Commons licencom (Autorstvo-Nekomercijalno-Bez prerada 3.0 Srbija), pod kojom se podrazumeva da je dozvoljeno umnožavanje, distribucija i javno saopštavanje dela, bez prerada, ali samo u nekomercijalne svrhe i pod uslovom da se navede ime autora.)

Powered by Bullraider.com