ћирилица

Društvo mladih lingvista organizuje lingvistička predavanja za zainteresovane za jezik i lingvistiku. Ove godine predavanja se održavaju utorkom od 18 časova u Naučnom klubu Centra za promociju nauke (Kralja Petra 46). Cilj ovih okupljanja je da se studenti informišu o aktuelnim lingvističkim istraživanjima i da se pokrene konstruktivan dijalog među mladim lingvistima.  


 

Dr Bojana Drljan: Specifični jezički poremećaj

Specifični jezički poremećaj (SJP) karakteriše kašnjenje ili abnormalnost u  razvoju ekspresivnih i/ili receptivnih jezičkih sposobnosti uz odsustvo opšteg kognitivnog deficita, autizma, slušnih oštećenja, socijalnih i emocionalnih poremećaja i teške sredinske deprivacije.
Istraživanja su pokazala da, iako se kod dece sa SJP mogu javiti patološki obrasci u razvoju jezika, oni nisu tipični za ovu decu. Naime, u literaturi postoji saglasnost da SJP predstavlјa poremećaj koji predominantno karakteriše kašnjenje u razvoju jezičkih sposobnosti uz moguće ispolјavanje grešaka koji nisu tipični za decu mlađeg uzrasta.
U svrhu bolјeg razumevanja odloženog jezičkog razvoja kod dece sa SJP, u prvom delu predavanja biće obrađen razvoj formalne jezičke strukture i pragmatskih sposobnosti kod dece tipičnog jezičkog razvoja. Drugi deo predavanja biće posvećen definiciji samog poremećaja, mogućim uzrocima, prevalenci i detalјnoj obradi kliničke slike SJP. Detalјna obrada kliničke slike poremećaja obuhvata deficite koji se mogu javiti na planu razvoja fonoloških, morfosintaksičkih, leksičko-semantičkih i pragmatskih sposobnosti kod dece sa SJP. Na kraju će ukratko biti obrađena procena koja je neophodna u dijagnostici specifičnog jezičkog poremećaja.

Dr Bojana Drljan je asistent sa doktoratom na Fakultetu za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju u Beogradu. 

Prezentaciju sa predavanja možete videti ovde. (N.B. Napominjemo da je prezentacija, kao i sav materijal na sajtu, zaštićena Creative Commons licencom (Autorstvo-Nekomercijalno-Bez prerada 3.0 Srbija), pod kojom se podrazumeva da je dozvoljeno umnožavanje, distribucija i javno saopštavanje dela, bez prerada, ali samo u nekomercijalne svrhe i pod uslovom da se navede ime autora.)

Dodaj komentar (0)

Dr Mirjana Mirić: Balkanske jezičke crte u timočkom i lužničkom govoru

Timočki i lužnički govori spadaju u govore prizrensko-timočke dijalekatske oblasti. Odlikuju ih brojne morfo-sintaksičke karakteristike koje ove govore čine balkanizovanim (između ostalih, pojednostavljen padežni sistem, upotreba zamenice u dativu sa prisvojnim značenjem, analitički komparativ, postpozitivni određeni član, gubljenje infinitiva i zamena finitnom komplementacijom, balkanski velle-futur, upotreba imperfekta i aorista). Navedene crte predstavićemo na uzorku građe iz timočkih i lužničkih govora koja je pohranjena u Digitalnom arhivu Balkanološkog instituta SANU. Posebno ćemo se osvrnuti na proces gramatikalizacije markera budućeg vremena i izostavljanja komplementizatora, kao istaknute odlike jezika i dijalekata Balkanskog jezičkog saveza.

Dr Mirjana Mirić je naučni saradnik Balkanološkog instituta SANU. 

Dodaj komentar (0)

Dr Biljana Babić: Unutarjezičke greške na početnim nivoima učenja srpskog jezika kao stranog

Predavanje je posvećeno analizi grešaka zabeleženih u pismenim sastavima studenata polaznika početnih kurseva srpskog jezika kao stranog (na nivoima A1 i A2). Sastoji se iz četiri celine. U prvoj se obrazlaže izabrani pristup i metode analize, njeni zadaci i cilјevi. U drugoj celini analizira se građa na morfološkom nivou, tačnije – greške u građenju glagolskih oblika (onih koji se uče na početnim nivoima). Treću celinu čine greške na morfološko-sintaksičkom nivou: nepravilna kongruencija između subjekta i predikata (glagolskog i imenskog). U četvrtoj celini izlaže se građa na morfološko-sintaksičko-semantičkom nivou: greške u upotrebi oblika nominativa imenica uz glagole. Od početka do kraja utvrđuje se koje su to greške zajedničke većem broju studenata, bez obzira na njihov prvi jezik, i koje od njih nastaju pod uticajem samog srpskog jezika, odn. njegove strukture – dakle, koje su od njih greške unutarjezičkog karaktera.
Pisana produkcija stranih studenata poredi se sa standardnim srpskim jezikom u dva navrata: prvo sa cilјem da se utvrde nepravilni oblici, a potom se utvrđene greške porede sa odgovarajućim, sličnim morfološkim i rečeničnim strukturama srpskog jezika kako bi se otkrili uzroci njihovog nastanka u samom tom jeziku. Budući da unutarjezičke greške u srpskom kao stranom ranije nisu istraživane, provera dobijenih rezultata nije moguća. Stoga se rezultati porede sa greškama izvornih govornika: dece koja su u procesu usvajanja srpskog jezika kao prvog (anegdotski slučajevi), i odraslih osoba. Ponegde se uočavaju i sličnosti sa srpskim dijalektima. Da bi se ostvarili pouzdaniji rezultati, greške stranih studenata sravnjuju se i sa greškama koje nastaju pod uticajem prvog jezika, tj. sa greškama interferencije – kod učenika osnovnoškolskog i srednjoškolskog uzrasta mađarske nacionalnosti.

Dr Biljana Babić je docent na Odseku za srpski jezik i lingvistiku Filozofskog fakulteta u Novom Sadu. 

 

Dodaj komentar (0)